Tülin Otbiçer Acar

Eğitim-öğretim sürecinde yanlış yapmak, yanlış olanı seçmek ‘hata’ olarak nitelendirilebilir mi? Yahut doğrusunu yapmak, doğru olanı seçmek “şans” olarak ele alınabilir mi? Bir sınırı, bir kapsamı veya bir anlamı var mı? Yaşamın insana sunduğu seçenekler ve bu seçeneklerin olma olasılıkları apaçık ortada iken bir test maddesi için anahtalanmış doğru cevap seçeneğinin seçilme olasılığının mevcudiyeti neden bir şans olarak nitelendirilmektedir? Yoksa seçme olasılığının isabetli sonucu mu eğitimcileri-ölçmecileri rahatsız etmektedir? F. Bacon’a selam olsun! Çarşı-pazar putlarımızı kıralım artık! Şans kavramı, önceden olmayan olgu ve olayların ortaya çıkmasına işaret eder . Ölçümlerin kararlılığına, tutarlılığına, duyarlılığına ‘şansın’ bir faktör olarak etki etmesi imkânsızdır. Buna rağmen psikometride ve eğitimde şans kavramı ölçümlere karışan bir tür hata kaynağı olarak ele alınmakta. Cebirsel işlemlerle okus-pokus puanı elde edilmekte. Oysa şans denen şey, bir hata mıdır, dü...

Matematik ve dolayısıyla istatistik "öngörmek" ile "önceden söylemek" arasındaki farkı çok daha net kavramamı sağlamıştır. Şöyle açıklayayım: Toplumdaki her bir bireyin hastalığa yakalanıp yakalanmayacağını asla öngöremezsiniz. Ne ki toplumun ortalama olarak hastalığa yakalanma olasılığını yüksek bir isabetle kestirebilirsiniz. Demem o ki binlerce, milyonlarca bireyin hastalığa yakalanma olasılığını evet önceden öngörebilirsiniz. Amma velakin herhangi bir bireyin hasta olup olmayacağını önceden asla söyleyemezsiniz. Öngörmek, bilimdir. Önceden söylemek falcılıktır. Falcının inanmışlara, şüphelenmeyenlere; bilimcinin şüphecilere, inanmayanlara ihtiyacı vardır. Neden? Çünkü inanmışlara "tek bir açıklama" yeterli gelirken inanmayan şüphecilere "binlerce açıklama" yetmez. Matematik ve dolayısıyla mantık ve dolayısıyla istatistik okuryazarlığınızı geliştirebildiğiniz kadar geliştirin, a dostlar! *** Dışarıda yağmur varken şemsiye alıp çıkmak rasyon...

Eğitim de ekonomi de aslında insanların yaşamsal faaliyetlerini kolaylaştırmak için insan aklının ortaya koyduğu konulardandır. Ortada bir akıl unsuru olduğu için eğitim ve ekonomi faaliyetlerinin işleyişinde, bir tutarlılık söz konusu olmak durumundadır. Tutarlılık ise bize, bir dizi mantıksal işlemlerin ve süreçlerin olduğunu sezdirir. Ortada bir süreç varsa bir başlangıç noktası var demektir. Dolayısıyla bir başlangıcın olması, eğitim ve ekonomi faaliyetlerinin geçmişten bugüne devinen bir tarihinin olduğunu gösterir. Eğitim ve ekonominin bir tarihinin olması, eğitim ve ekonominin birikik ve sistemli olduğu bilgisini taşır. Birikik, dizgeli ve tutarlı bilgilerin mevcudiyeti de hiç şüphesiz eğitim ve ekonomi konu alanlarının, birer bilim dalı olduğuna işaret eder. Çünkü bilim , gerçeğin bir parçası ile ilgilenir. Gerçeğin birer parçası da  eğitim ve ekonomidir . O halde, eğitim ve ekonomi bilimlerini keşfetme merakımızın peşinden gitmeye devam edelim. Eğitim de ekonomi de yapa...

Söz konusu olan bilim ise b eğenilerimiz, tercihlerimiz veya alışkanlıklarımız “bilimsel bir eleştiri” niteliği taşır mı?  Hayatta taşımaz. Olsa olsa bunun adı öneridir, tavsiyedir. Mesleki ve kişisel yaşantımda tesadüf ettiğim durumun (birazdan anlatacağım) sıklığı o kadar arttı ki sessiz kalamayacağım daha fazla. Şöyle izah etmeye çalışayım. Örneğin çoban salatası yapacaksınız. Malzemesi bellidir. Domates, salatalık, biber, kuru soğan, maydanoz, tuz, sıvı yağ ve limon. Malzemeyi ister elinde doğra; ister robotta. İster sürmene bıçağı kullan; ister çin malı bir bıçak. Fark eder mi? Doğrama işlemi olduktan sonra hiç de fark etmez. Eğer çoban salatası yapacaksanız sebzeleri doğramanın bir usulü vardır. O usûl de parçaların küçük olmasıdır. Hangi doğrama aracını kullanırsanız kullanın, esas olan sebze parçalarının büyüklüğüdür. Salatalıkları halka halka, domatesleri yarım ay şeklinde doğrarsanız şayet bunun adı olmaz çoban salata, olur size söğüş salata. Usûlü yani yolu-yöntemi, ç...

Sizlerle yaşadığım yere ilişkin bir uydu haritası göstermek istiyorum. Bu harita üzerinden sorularıma cevaplar arıyorum. Bilenlerden hatta icra makamlarından bilgilerini rica ediyorum. Şimdilik masumiyet karinesi sebebiyle okul isimlerini, mahalle, il, ilçe bilgilerini paylaşmıyorum. İlgili, bilgili ve yetkili kimselerin benimle temas etmesi durumunda yerin açık adres bilgisini elbette verebilirim. Şimdi arkamıza yaslanalım ve bir süre haritaya bakalım. Kuşları göremeyeceksiniz ama ağaçları görebilirsiniz. Hatta içinizdeki çocuğu öldürmemişseniz karıncaları, uçuşan kavak polenlerini dahi görebilirsiniz. Bahar da geldi, bahçede oynayan çocukları yoksa göremediniz mi hâlâ? Neyse bu kadar romantizm yeter bize! Gerçeklere dönelim şimdi. Yukarıdaki uydu haritasında görülen yer, benim yaşadığım yere, evime çok yakındır. Uydudan işaretlediğim yerin çevresi 755 metredir. Fotoğrafa bakıyorum ve işaretlediğim yerin şekline yamuk deyiveriyorum. Yani, yamuğumuzun çevresi 755 metre ...

Ne zamandır yazmak istediğim bir konuyu ancak bugün yazabildim. Hepimiz hem fikirizdir. Yapılması gerekeni, sorumluluğunda olan bir işi veya görevi bir başkasına yaptırmak ahlaksızlıktır. Örneğin kendisinin yazması gereken lisansüstü tezini, kişi bir başkasına neden yazdırma ihtiyacı duyar ben en çok burasındayım. Bu ahlaksızlığı eleştirirken         1- Örneğin tezini yazdıranın başkasına fahiş paralar ödemesini veya bedavaya yaptırmasını            2- Adı sanı bilinmeyen veya tanıdığı bir kişiye ya da unvanlı-kariyer sahibi birine yaptırmasını eleştiriye konu etmenin çuvaldızı değil iğneyi dert edindiğimizi düşündürtmektedir bana. Konuyu eleştirirken çuvaldızı kendimize batırmayı da unuttuğumuzu düşünüyorum. Problemin ana kaynağı, yaptıranın (tezini yazdıranın) ahlaksızlığıdır. Peki, bir kişi, tezini neden başkasına yazdırma ihtiyacı duyar? Tez yazdıranı cık cıklayan akademisyenim bu konuda sen ne yaptın? Riyakarlık yapmadın m...